Tái diễn tình trạng hàn the trong giò, chả

Cùng với cả nước phát động Tháng hành động vì chất lượng VSATTP năm 2012 với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm Tết dân tộc và các lễ hội” (diễn ra từ ngày 10-1 đến 10-2-2012) nhằm giảm 10% số vụ ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết và trong thời gian diễn ra các lễ hội so với cùng kì năm trước. Đồng thời qua tháng hành động, cơ quan chức năng cũng muốn phổ biến những kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm (ATVSTP) đến với người tiêu dùng và cơ sở sản xuất, chế biến. Qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng của từng cá nhân, đơn vị. Tại Quảng Trị, những ngày vừa qua nhiều đoàn thanh tra liên ngành về VSATTP của tỉnh, huyện, thị, thành phố đã tiến hành thanh tra về nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị sản xuất những mặt hàng được sử dụng nhiều trong dịp Tết Nguyên đán như: thịt, sản phẩm từ thịt, bia, rượu, nước giải khát, bánh, mứt, kẹo,.... Do nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm gia tăng trong dịp tết nên người buôn bán, sản xuất kinh doanh thực phẩm đã đưa ra thị trường nhiều loại thực phẩm không đảm bảo chất lượng VSATTP như giò chả, nem…

Theo chân đoàn kiểm tra liên ngành thanh tra tại các chợ đầu mối trên địa bàn tỉnh, qua test nhanh đoàn đã phát hiện nhiều lô quầy buôn bán thực phẩm giò, chả có nhiều dấu hiệu vi phạm do sử dụng chất hàn the. Tại lô số 02, chợ Đông Hà do chị Nguyễn Thị Huệ làm chủ đã phát hiện trên 11kg chả bị nhiễm chất hàn the. Đến chợ Vĩnh Linh, đoàn đã phát hiện tại lô quầy thực phẩm của chị Nguyễn Thị Liên một số loại chả sử dụng hàn the để bảo quản. Nhiều chợ khác trên địa bàn tỉnh đoàn kiểm tra VSATTP cũng đã phát hiện có sử dụng hàn the trong thực phẩm. Theo ông Hoàng Đình Ấn, Phó Chánh Thanh tra Sở Y tế cho biết thì từ trước đến nay, các đoàn kiểm tra đột xuất tại chợ và các dịch vụ ăn uống trên địa bàn nhưng không phát hiện thấy hàn the trong giò, chả… Tuy nhiên, tình trạng này đang có chiều hướng quay trở lại trong thời điểm Tết Nguyên đán cận kề.

Theo "Danh mục tiêu chuẩn vệ sinh đối với lương thực, thực phẩm" của Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định số 867/1998/QĐ-BYT ngày 4/4/1998 thì hàn the là chất phụ gia thuộc nhóm 9 có tác dụng làm dai, chắc thực phẩm... Trong các văn bản về an toàn thực phẩm đã có quy định: "Không ai được sản xuất hoặc buôn bán chất hàn the cũng như các loại thực phẩm có chứa hàn the gây nguy hại cho sức khỏe con người".

Theo các chuyên gia về An toàn vệ sinh thực phẩm cho biết, nếu sử dụng phụ gia thực phẩm không đúng liều lượng, chủng loại, nhất là phụ gia không cho phép dùng trong thực phẩm sẽ gây hại cho sức khỏe. Nếu dùng quá liều cho phép có thể gây ngộ độc cấp tính. Dù chỉ là một liều lượng nhỏ nếu sử dụng thường xuyên, liên tục chất phụ gia thực phẩm ngoài danh mục vẫn sẽ tích lũy trong cơ thể và gây tổn thương lâu dài. Khi sử dụng thực phẩm có hàn the, hàn the sẽ được đào thải qua nước tiểu 81%, qua phân 1%, qua mồ hôi 3%, còn 15% được tích lũy trong các mô mỡ, mô thần kinh, dần dần tác hại đến nguyên sinh chất và đồng hóa các aminoit, gây ra một hội chứng ngộ độc mạn tính: ăn không ngon, giảm cân, tiêu chảy, rụng tóc, suy thận mạn tính, da xanh xao, động kinh, trí tuệ giảm sút; nguy cơ gây hình thành khối u, ung thư, đột biến gen, quái thai. Không những thế các chất dinh dưỡng, vitamin... trong thực phẩm cũng bị phá hủy.

Trên thực tế, người tiêu dùng không thể biết được thực phẩm mình sử dụng có hóa chất độc hại không, bởi hầu hết các hóa chất độc hại thường phải qua các test kiểm tra nhanh, hoặc phải làm một số xét nghiệm hóa sinh mới phát hiện được. Thậm chí ngay cả những người trong ngành thực phẩm nếu chỉ qua cảm quan nhận định về thực phẩm có hàn the hoặc phụ gia thực phẩm độc hại hay không, nhiều khi cũng chịu. Nên hầu như tâm lý của người dân khi mua thực phẩm là tin tưởng vào người bán hàng. Và các cửa hàng quen thuộc vẫn là sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Qua tìm hiểu của chúng tôi, đa số những người sản xuất, kinh doanh thực phẩm đều biết rõ về các tác hại của hàn the đối với sức khỏe người tiêu dùng song do hàn the có những đặc điểm nổi bật  tác động đến thực phẩm như: tạo độ giòn, dai cho giò chả, nem, bảo quản thực phẩm lâu hơn…Vì lợi nhuận trước mắt, người sản xuất, kinh doanh sẵn sàng cho hàn the để bảo quản thực phẩm. Để đảm bảo sức  khỏe người tiêu dùng, thực hiện tốt VSATTP, ngoài việc nâng cao nhận thức cho người sản xuất, kinh doanh, các ngành liên quan cần tăng cường hơn nữa các đợt kiểm tra để kịp thời phát hiện, xử lý các loại thực phẩm không đạt chất lượng. Bên cạnh đó, người tiêu dùng hãy tự bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân, gia đình mình bằng cách nên chọn những loại thực phẩm có xuất xứ rõ ràng, địa chỉ đáng tin cậỵ.

Bài, ảnh: THANH HẢI